Het Schone en Verhevene
Zaterdag 9 & zondag 10 maart 2013
Za. 10.30 uur - zo. 12.30 met afsluitende lunch.
Aansluitend vragenuur voor cursisten van de basisopleiding systematiek van de filosofie.
Docent: Jan Flameling
Met de expositie van zijn readymades heeft Marchel Duchamp laten zien dat de criteria ‘mooi’ en ‘lelijk’ niet van toepassing hoeven te zijn op de moderne kunst. Moderne kunstwerken zijn veel meer dan een streling voor de zintuigen: ze leveren commentaar, roepen op tot radicale vernieuwing en revolutie, provoceren, bekritiseren de al te gerationaliseerde moderne tijd – of omarmen haar juist, roepen op tot spirituele bezinning, of zijn louter ironisch, speels en vrolijk.
Hoe moeten we nu het kunstwerk begrijpen? De esthetica is van oudsher de leer van de schoonheid, maar met de verandering van de kunst is haar terrein veel breder geworden: reflectie op de rol die kunst speelt in de samenleving. Toch zijn de traditionele begrippen die de esthetica hanteert om schoonheid te beschrijven allerminst verouderd. Mimèsis (nabootsing), expressie, symbool en vorm zijn enkele van de elementen die essentieel zijn om inzicht te krijgen in de creatie en receptie van het kunstwerk.
Er zal dan ook aandacht zijn voor het klassieke standpunt over schoonheid, de moderne reflectie over de betekenis en het belang van kunst en voor de opvattingen van Nietzsche en Heidegger.
Programma
Zaterdag
9.45 uur: ontvangst met koffie/thee
10.30 uur: Vooraf. Esthetica
De kunstenaar, het kunstwerk, de kunst beschouwer, de werkelijkheid en de filosofie
11.00 uur: De staat / Over de poëzie
Filosofie als ‘politicologisch’ project, de rol/plek van de (dicht)kunst en de kunst als mimesis (nabootsing) en poiesis
12.30 uur: Lunch
14.00 uur: Kritiek van het oordeelsvermogen
Filosofie als transcendentaalfilosofisch project, het esthetische oordeel – belangeloos, zonder begrip, zonder doel en (toch) noodzakelijk welbehagen
15.30 uur: Pauze
15.45 uur: De geboorte van de tragedie
Filosofisch als esthetisch-ethisch project, het apollinische en het dionysische, een esthetische verhouding tot de werkelijkheid en de mens als een kunstzinnig scheppend subject
18.00 uur: Diner
20.00 uur: De oorsprong van het kunstwerk
Filosofie als bestaans- en zijnsverstaan, contra het technisch- wetenschappelijke in-de wereld-zijn en het kunstwerk als het in het werk stellen van de waarheid
21.30 uur: Aan de bar
Zondag
10.00 uur: Gastdocent
12.30 uur: Lunch
14.00 uur: Vragenuur
Personalia
Drs. Jan Flameling studeerde wijsbegeerte in Groningen, Keulen, Berkeley en Amsterdam. In maart 1994 richtte hij het Filosofisch Bureau Ataraxia op. Sindsdien organiseert hij ‘denkvakanties’ in Griekenland en India en seminars filosofie in Nederland. Ook geeft hij workshops aan organisatieadviseurs, artsen en apothekers en cursussen aan de Internationale School voor Wijsbegeerte.
Hij vat het als zijn taak op om samen met de deelnemers te onderzoeken wat de implicaties kunnen zijn van de opvattingen van hedendaagse denkers voor ons dagelijks leven.
